» » » Burza w mózgu nastolatka

Koszt wysyłki od 4,-zł. Darmowa wysyłka za zamówienie powyżej 200,-zł.


Burza w mózgu nastolatka

Daniel J. Siegel

Potencjał okresu dorastania

Neuropsycholog Daniel Siegel rozprawia się z mitami na temat dorastania i nastolatków. Twierdzi, że zmiany, jakie wtedy zachodzą mają niewiele wspólnego z szalejącymi hormonami, lecz wynikają przede wszystkim z procesów przebudowy mózgu i tworzenia się nowych połączeń.

Okres od dwunastego do dwudziestego czwartego roku życia decyduje o tym, kim staniemy się w przyszłości. Zdaniem Siegela, nabywamy wtedy wielu ważnych umiejętności i przygotowujemy się do opuszczenia domu rodzinnego. Skłonność do ryzyka, intensywna emocjonalność, zainteresowanie nowością to ważne i cenne cechy nastolatków, dzięki którym mogą wypracować nowe strategie radzenia sobie z wyzwaniami współczesnego świata.

Książka dostępna w formie papierowej lub elektronicznej (e-book)

26,00 

Wyczyść zaznaczenie
SKU: brak Kategoria:

Metryka • Rekomendacje • Cytaty

Metryka książki

Daniel J. Siegel, Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania

Tytuł oryginału: Brainstorm. The Power and Purpose of the Teenage Brain an Inside-Out Guide to the Emerging Adolescent Mind, Ages 12-24

Tłumaczenie: Karolina Bochenek

  • © Wydawnictwo MiND
  • Podkowa Leśna 2016
  • Wydanie I
  • 256 stron, oprawa miękka, 208 × 135 mm
  • ISBN 978-83-62445-62-2 (książka papierowa)
  • ISBN 978-83-62445-63-9 (e-book)

Mity na temat nastolatków,

z którymi polemizuje Daniel J. Siegel:

  • Nastolatki zachowują się nieobliczalnie z powodu buzujących hormonów.
  • Należy tłumić nastoletnią skłonność do ryzyka i nieopanowaną emocjonalność.
  • Dorastanie to okres niedojrzałości, który trzeba jakoś ,,przetrwać’’.
  • Nastolatki muszą po prostu zmądrzeć.

Rekomendacje, opinie o książce

Autor przedstawia fakty, poglądy oraz wskazówki, które pomagają poradzić sobie z tym często przytłaczającym okresem życia, jakim jest dorastanie. Książka jest pełna odkrywczych informacji oraz głębokiego współczucia dla nastolatków przechodzących okres dorastania, a także dla nastolatka we wnętrzu każdego z nas.

Alanis Morissette, piosenkarka i autorka piosenek, zdobywczyni nagrody Grammy


Daniel Siegel obala mit buzujących hormonów i przyjmuje bardziej konstruktywne podejście do okresu adolescencji – opisuje proces przebudowy mózgu, jaki zachodzi w tym wieku. Książka przedstawia przekonujące fakty naukowe na temat mózgu, a także praktyczne narzędzia, które pomogą nastolatkom skutecznie radzić sobie z emocjami oraz relacjami.

Barbara L. Fredrickson, Kenan Distinguished Professor – profesor psychologii na Uniwersytecie w Północnej Karolinie, autorka książek Pozytywność oraz Love 2.0.


Pouczająca i inspirująca. Lektura tej książki okaże się niezwykle pomocna zarówno dla nastolatków, jak i ich rodziców.

Daniel Goleman, autor Inteligencji emocjonalnej


Lektura obowiązkowa dla wszystkich rodziców, którzy pragną uniknąć niepotrzebnych błędów w wychowaniu dorastających dzieci. To ratunek dla całej rodziny.

dr Deepak Chopra


Daniel Siegel już od dawna pełni rolę powiernika rodziców, którzy pragną zrozumieć umysł i relacje swoich dzieci. Teraz przekazuje nam skuteczne narzędzia psychowzroczności, które można zastosować w burzliwym okresie dorastania. Siegel nie traktuje adolescencji jako problemu do rozwiązania ani ciężkiego doświadczenia, ale raczej jako źródło odwagi i twórczości.

dr Lawrence J. Cohen, autor The Opposite of Worry: The Playful Parenting Approach to Childhood Anxieties and Fears

Przedmowa

I. Potencjał okresu dorastania

  • Korzyści i wyzwania okresu dorastania
  • Wykorzystanie potencjału dorastania przez dorosłych
  • Zrozumieć młodych
  • Ryzyko i nagroda
  • Bunt dorastania
  • Dojrzewanie płciowe, seksualność i dorastanie
  • Wyzwania związane z przedłużonym okresem dorastania
  • Zmiany związane z dorastaniem i kluczowa rola relacji

Narzędzia psychowzroczności. Nasz świat wewnętrzny

  • Trzy podstawowe rodzaju map umysłu
  • Obserwowanie własnego umysłu
  • Różnica między psychowzrocznością a postrzeganiem wzrokowym
  • Empatia
  • Integracja
  • Brak integracji: chaos lub sztywność
  • Psychowzroczność wzmacnia umysł, mozg i nasze relacje

II. Mózg

  • Dopamina, nagrody i podejmowanie decyzji
  • Ryzykowne zachowania w grupie rówieśniczej
  • Cel dorastania
  • Podejmowanie decyzji
  • Zakazy nie działają – moc pozytywnych komunikatów
  • Integracja mózgu
  • Podręczny model mózgu
  • Dorastanie jako okres twórczej eksploracji
  • Współpraca między pokoleniami
  • Dorastanie − wiek ryzyka i nowych możliwości
  • Przebudowa mózgu i utrata kontroli nad sobą
  • Integracja mózgu w okresie dorastania
  • Mózg emocjonalny
  • Stworzeni do przygody i bliskości

Narzędzia psychowzroczności. Refleksja

  • Psychowzroczność i uważność
  • Przygotowania
  • Bycie obecnym tu i teraz
  • Psychowzroczność jako obiektyw
  • Integracja świadomości za pomocą „Koła świadomości”
  • Refleksje na temat ,,Koła świadomości’’

III. Bliskie relacje

  • Bezpieczna przystań i solidne stanowisko startowe
  • Modele przywiązania
  • Bezpieczny model przywiązania
  • Unikający model przywiązania
  • Ambiwalentny model przywiązania
  • Zdezorganizowany model przywiązania
  • Przywiązanie reaktywne
  • Wypracowanie bezpiecznego przywiązania
  • Refleksja nad modelami przywiązania
  • Pytania do autorefleksji nad przywiązaniem
  • Wzorce narracyjne a półkule mózgowe
  • Unikanie i dystans emocjonalny – dominacja lewopółkulowa
  • Ambiwalencja i chaos emocjonalny – dominacja prawopółkulowa
  • Zdezorganizowany model przywiązania – mozg zdysocjowany
  • Bezpieczna przystań i solidne stanowisko startowe

Narzędzia psychowzroczności. Wspólna refleksja i budowanie więzi

  • Wpływ modeli mentalnych na wzorce komunikacji
  • Refleksja, integracja i empatia
  • Twoja rola w budowaniu więzi

IV. Zmiany i wyzwania okresu dorastania

  • Szacunek dla rozwijającej się osobowości
  • Opuszczenie domu rodzinnego
  • Dojrzewanie płciowe, seksualność i tożsamość
  • Przygodne kontakty seksualne
  • Uczucia romantyczne i pierwsza miłość
  • Najważniejsze to być obecnym
  • Wyzwania związane z integracją
  • Orientacja seksualna – oczekiwania i akceptacja
  • Substancje psychoaktywne i uzależnienia
  • Powrót do domu rodzinnego

Narzędzia psychowzroczności. Prosta siódemka psychowzroczności

  • Kontakt z samym sobą
  • Sen
  • Koncentracja
  • Odpoczynek
  • Zabawa
  • Aktywność fizyczna
  • Kontakt z ludźmi i naturą

Zakończenie. Tożsamość zintegrowana

Podziękowania

Indeks

II. Mózg

Katey, siedemnastoletnia uczennica szkoły średniej, wyglądała na przerażoną, gdy płukano jej żołądek na oddziale ratunkowym po tym, jak upiła się na imprezie na zakończenie lata. Skręcała się z bólu z powodu farmakologicznie wywołanych wymiotów i wciąż jeszcze nie była trzeźwa. Tamtej nocy wypiła ponoć siedem tequili oraz cztery lampki wina, a przynajmniej taką wersję przedstawili jej rodzice na podstawie relacji przyjaciół. Ona sama twierdziła, że niczego nie pamięta.

Okazało się, że przyniosła na przyjęcie alkohol wysokoprocentowy, którym podzieliła się z kolegami, a nawet namówiła gospodynię imprezy – córkę dyrektora szkoły. A w następnym tygodniu została wydalona ze szkoły − i właśnie wtedy przyszła do mnie na pierwszą sesję terapeutyczną. Rozmawiając z nią o tamtym wydarzeniu, dowiedziałem się, że chciała tylko „dobrze się zabawić” i nie zważała na to, że spotkanie odbywa się w domu dyrektora.

Zapytałem ją, o czym myślała przed imprezą. Odwróciła wzrok, więc początkowo odniosłem wrażenie, że jest zmieszana, ale wkrótce na jej twarzy pojawił się uśmiech.

– Czy wiedziałaś, co może się wydarzyć, skoro szkoła wyznaje zasadę ,,zero tolerancji dla alkoholu’’? – zapytałem.

Katey spojrzała mi prosto w oczy i uśmiechnęła się szeroko, co mogło świadczyć o niepokoju, który próbowała zamaskować, albo oznaczało autentyczne rozbawienie.

– No cóż, wiedziałam – powiedziała z szerokim uśmiechem na twarzy.

Przerwała i rozejrzała się po gabinecie, jakby chciała się upewnić, że nikt nas nie podsłuchuje.

– Tak, wiedziałam, co może się stać – kontynuowała, a jej oczy błyszczały z uciechy. – Ale nie mogłam odpuścić sobie takiej frajdy, jak upicie się w domu dyrektora.

Katey doskonale zdawała sobie sprawę z potencjalnych konsekwencji swojego działania.

Najnowsze badania na temat rozwoju mózgu potwierdzają, iż nastolatki zwykle są w pełni świadome ryzyka, jakie wiąże się z ich zachowaniem. Mimo to przywiązują znacznie większą wagę do spodziewanych korzyści i pozytywnych aspektów swoich doświadczeń, takich jak dreszczyk emocji, wspólna przygoda, zabawa albo ekscytacja związana z łamaniem zasad. Obecnie wiemy, że nadmierna koncentracja na tym, co pozytywne, wynika ze zmian, jakie zachodzą w mózgu w trakcie dojrzewania.

Dopamina, nagrody i podejmowanie decyzji

To, że Katey myślała jedynie o pozytywnych aspektach swojego planu, tak naprawdę wynikało z silnego dążenia do nagrody, jakie pojawia się w okresie dorastania wskutek pewnych zmian w mózgu. Mózg to zbiór komórek, które komunikują się ze sobą za pomocą substancji chemicznych zwanych neuroprzekaźnikami.

W okresie dorastania zwiększa się aktywność układu dopaminowego, związanego z dążeniem do nagrody. Zwiększone uwalnianie się dopaminy można zaobserwować już na wczesnym etapie adolescencji, a osiąga ono szczyt w połowie tego okresu. To właśnie dlatego nastolatki poszukują niebezpiecznych i emocjonujących doświadczeń.

Badania wykazały, że w zasadzie poziom początkowy dopaminy jest niski, ale wyraźnie wzrasta pod wpływem doświadczeń, co może wyjaśniać, dlaczego nastolatki tak często czują się „znudzone”, gdy nie angażują się w żadne stymulujące lub nowe aktywności. Z powodu tego zwiększonego uwalniania dopaminy młodzi ludzie czują, że żyją, ale mogą też skupiać się tylko na spodziewanych nagrodach, ignorując potencjalne zagrożenia.

Silne dążenie do nagrody przejawia się w życiu nastolatków w postaci trzech tendencji. Pierwszą z nich jest zwiększona impulsywność, która polega na podejmowaniu nieprzemyślanych działań. Innymi słowy, brakuje odstępu między impulsem a działaniem, który umożliwiłby rozważenie innych możliwości. Próby wyciszenia takich impulsów zabierają czas i energię, więc znacznie łatwiej jest im ulec.

W okresie nastoletnim, kiedy dążenie do nagrody jest najsilniejsze, refleksja i rozwijanie samoświadomości stają się zatem niezwykle ważne. Gdy bez zastanowienia realizujemy kolejne swoje pomysły, żyjemy tak, jakbyśmy ciągle pędzili do przodu, wciskając pedał gazu i nie korzystając z hamulców. Takie postępowanie może być źródłem ogromnego stresu zarówno dla nastolatków, jak i dla ich opiekunów.

Na szczęście istnieje sposób na zatrzymanie impulsywności

W wyższej części mózgu znajdują się pewne włókna, które umożliwiają stworzenie przestrzeni mentalnej między impulsem a działaniem. Zaczynają one rozwijać się właśnie w okresie dorastania i równoważą nadmiernie pobudzony układ nagrody. W rezultacie pojawia się tak zwana kontrola poznawcza i na pewnym etapie młodzi ludzie nie postępują już tak ryzykownie i impulsywnie. Można stymulować rozwój tych regulujących włókien, niezależnie od tego, w jakim jest się wieku.

Drugą tendencją okresu dorastania zależną od rozwoju układu dopaminowego jest większa podatność na uzależnienia. Wszelkie uzależniające substancje i zachowania wiążą się z uwalnianiem dopaminy. Dlatego nastolatki nie tylko są bardziej skłonne do eksperymentowania, ale także podlegają większemu ryzyku, że ich organizm zareaguje na daną substancję nagłym uwolnieniem dużych ilości dopaminy, co może być początkiem uzależnienia.

Alkohol podwyższa poziom dopaminy, co może skłaniać do spożywania większej ilości piwa, wina lub napojów wysokoprocentowych. Gdy działanie alkoholu mija, poziom dopaminy spada, a wtedy dążymy do spożywania większej ilości substancji, która aktywowała obwody dopaminowe.

Badania wykazały, że produkty o wysokim indeksie glikemicznym (pokarmy wysoko przetworzone lub węglowodanowe, takie jak ziemniaki czy chleb), które powodują nagły wzrost poziomu cukru we krwi, mogą również zwiększać poziom dopaminy oraz aktywować układ nagrody w mózgu. Uzależnienie polega na ciągłym wykonywaniu czynności, które szkodzą naszemu zdrowiu. Jeśli tak postępujemy, oznacza to, że podlegamy silnemu wpływowi dopaminowego układu nagrody.

Trzecim rodzajem zachowania, które wynika z silnej aktywacji układu nagrody w nastoletnim mózgu jest zjawisko zwane hiperracjonalnością. Chodzi tu o myślenie w sposób nazbyt konkretny i dosłowny, które polega na tym, że bierzemy pod uwagę jedynie fakty, pomijając kontekst sytuacyjny. Taka dosłowność myślenia sprawia, że młodzi ludzie przywiązują większą wagę do spodziewanych korzyści niż potencjalnego ryzyka. Badania wykazały, że nastolatki są w pełni świadome podejmowanego ryzyka, a nawet czasami je przeceniają, ale i tak większą wagę przykładają do ekscytujących wrażeń.

W przeciwieństwie do impulsywności, hiperracjonalność nie polega na działaniu bez zastanowienia lub refleksji. Nie wiąże się też z uzależnieniem od jakiejś substancji czy zachowania. Ten proces poznawczy kładzie większy nacisk na aspekty pozytywne i poświęca niewiele uwagi negatywnym. Mam przez to na myśli, że ośrodki oceny w mózgu bagatelizują ryzyko i przeceniają znaczenie spodziewanych korzyści.

Rozważając więc różne możliwości działania, nastolatki mają tendencję do nadmiernego skupiania się na pozytywnych rezultatach. Argumenty „za” mają dla nich większe znaczenie niż argumenty „przeciw” – i nic dziwnego, że wydaje im się, iż warto zaryzykować.

Fragment książki

Daniel J. Siegel, Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania, Wydawnictwo MiND 2016

Daniel J. SIEGEL

Profesor psychiatrii klinicznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Wybitny ekspert w dziedzinie neurobiologii interpersonalnej ‒ wspólnego pola badań biologii, nauki o mózgu, psychologii rozwojowej, psychiatrii i nauk kognitywnych.

Ukończył medycynę na Uniwersytecie Harvarda, następnie specjalizował się w pediatrii i psychiatrii dziecięcej. Kieruje Mindsight Institute (Instytut Psychowzroczności), który oferuje intensywne programy edukacyjne dla rodziców, nauczycieli, lekarzy, coachów oraz naukowców. Prowadzi własną praktykę terapeutyczną.

Jest autorem wielu publikacji i książek, m.in.: Rozwój umysłu (1999), The Mindful Brain (2007), Psychowzroczność (2010), Świadome rodzicielstwo (z Mary Hartzell, wyd. pol. 2015).

Parametry książki

Format:

książka papierowa, e-book

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “Burza w mózgu nastolatka”

Twój adres email nie zostanie opublikowany.